کتابها
بیان کیفیت برگزاری اعتکاف و فلسفه و احکام آن است. نویسنده در آغاز، مفهوم واژگانیِ اعتکاف را شرح داده و آیاتی از قرآن را که درباره این حسنه شرعی هستند، تفسیر می‌کند. وی با استفاده از اخبار و روایات صحیح، سنت پیامبر اکرم را در این مورد به تفصیل بازگو می‌نماید. در ادامه، اهداف اعتکاف و برکات شخصی و اجتماعی را بیان کرده و راهکارهایی برای احیا و اشاعه آن در جوامع اسلامی ارائه می‌دهد.
زیانهای فردی و اجتماعی تولید و مصرف مواد مخدر و حکم شرعی آنها را بیان می‌کند. نویسنده در آغاز، معنای لغوی و اصطلاحی مواد مخدر را تشریح و تفاوت آن را با مُسکرات بازگو می‌کند. سپس این موارد را به سه گروه طبیعی، مصنوعی و شیمیایی تقسیم نموده و توضیح مختصری پیرامون هریک ارائه می‌دهد. در فصل بعد زیانهای بهداشتی، عقلی دینی، اقتصادی و روانیِ تک تکِ این مواد را به نقل از مراجع معتبر علمی تبیین می‌نماید.
معرفی و تشریح شیوه صحیح استخاره براساس گفتار و سیره رسول الله است. هدف نویسنده از تألیف این اثر، ترویج سنت حسنة نبوی و جلوگیری از فراگیرشدن روش‌های غلط و بدعت‌آلود استخاره همچون فال‌گیری و تفأل به قرآن یا دیوان اشعار است. وی تصریح می‌کند که تلاش دارد تا خوانندگان را از رفتن به سراغ کاهنان، فالگیران، شعبده‌بازان و ساحران برحذر داشته و آنان را به راه توحید و یکتاپرستی دعوت نماید.
بررسی پدیده ازدواج موقت در اندیشه تشیع، براساس آیات قرآن، روایات و فتاوی علماست. نویسنده، کتاب را با بحث پیرامون احکام ازدواج در قرآن و واجبات و محرماتِ آن آغاز می‌کند و به مفهوم لغوی استمتاع (لذت‌جویی) و مصادیق آن و رویکرد اسلام به آن می‌پردازد. وی سپس به مبحث مهریه، به عنوان مهم‌ترین مسئله مرتبط با ازدواج، اشاره کرده و چهار نوع مهریه را نام برده و دربارة هر یک توضیح می‌دهد.
پژوهش و درسنامه جامعی است درباره قوانین و مسایل مربوط به ارث و وصیت براساس فقه اسلامی. مؤلف در این اثر مبسوط، علاوه بر بیان کامل مسایل مربوط به این دو مقوله، تمرین‌های متعددی در پایان هر فصل ارائه داده تا خواننده را در درک بهتر مفاهیم ارائه شده یاری کند. وی کتاب را با بحث احکام عمومی در علم ارث آغاز می‌کند. در این فصل معنای لغوی و اصطلاحی ارث، فضایل علم ارث و شروط و اسباب و موانع آن را شرح می‌دهد.
آداب و احکام مساجد و بیان اقداماتی است که باید برای آنها صورت بگیرد. مؤلف، مساجد را از عزیزترین مکان‌ها در نزد خدای تعالی دانسته و بی‌حرمتی نسبت به آنها را مستوجب خشم و عذاب الهی می‌داند و برای آگاهی بخشی به مسلمانان در مورد بایدها و نبایدهای آن این اثر را به رشته تحریر درآورده است. وی در آغاز به چیستی مسجد و وجه تسمیه آن اشاره کرده و در ادامه به بحث در باره نخستین و بهترین مسجدهای دنیا می‌پردازد.
بیان سنت‌ها و روایات رسیده از پیامبر درباره عطسه‌کردن و خمیازه‌کشیدن است. حیات طیّبه پیامبر عزیز اسلام، برای مسلمانان، سراسر الگو و درس اخلاقی است و آن بزرگوار حتی در مورد کوچکترین و کم‌ارزش‌ترین مسایل زندگی، مسلمانان را راهنمایی و ارشاد فرمودند. در این کتاب، نویسنده به آموزه‌های ایشان درباره عطسه و خمیازه پرداخته و در آغاز به اموری اشاره می‌کند که فرد باید رعایت کند و مد نظر داشته باشد.
بیان فضایل و آداب زیارت مسجدالنبیr است. نویسنده در آغاز، روایت‌های متواتر و متعددی را از پیامبرِ رحمتr درباره نماز گزاردن در مسجدش ذکر نموده و در ادامه آداب ورود به مسجد و خروج از آن را بیان می‌کند. ادامه بحث، معرفی چند زیارتنامه برای مردان مسلمان در حین زیارت مقبره پیامبر اکرم است که همگی توحیدی و به دور از هر گونه عبارت شرک‌آمیز است.
چگونگی همسریابی و ازدواج و آداب همسرداری در اسلام و سنت نبوی است. مؤلف در این اثر کوشیده است تا با بیانی صریح و به دور از ملاحظات خاص اجتماعی، مسایل عمومی و شخصی همسران مسلمان را بررسی و دیدگاه اسلام و سنت پیامبر را در این مورد بازگو نماید. وی در آغاز، فلسفه تشریع در اسلام و چراییِ ترغیب به آن را بیان کرده و سپس به انحرافات جنسی و آفات اجتماعی‌ای می‌پردازد که به خاطر تجرّد و میل به رُهبانیت، گریبانگیر جوامع انسانی می‌شود.
یک درسنامۀ جامع عقیدتی ـ فکری درباره مبانی فکری و احکام عملی اسلام است. مطالب ارائه‌شده در کتاب حاضر با دقت و ریزبینیِ خاصی انتخاب و تدوین شده است؛ به طوری که به جرئت می‌توان آن را یک کتاب ضروری برای خانۀ هر مسلمان متعهد دانست. نویسنده کتاب را با بیان فضایل فراوان قرائت قرآن کریم آغاز نموده و آنگاه اساسی‌ترین پرسشهایی را که هر مسلمانی باید جوابشان را بداند مطرح کرده و دربارۀ آنها توضیح می‌دهد.
بیان و احکام و دستورات اسلام در خصوص زنان است که با بهره‌گیری از آیات قرآن و روایات نقل شده از پیامبر اکرم تدوین شده است. این اثر، ترجمه فارسی کتاب «تنبیهات علی أحکامٍ تختصّ بالمؤمنات» است. نویسنده در آغاز، جایگاه زن را در دوران قبل از اسلام در جوامع گوناگون بررسی نموده و آنگاه به کرامات و ارزش‌هایی اشاره می‌کند که اسلام برای زنان به ارمغان آورده است؛ سپس رویکرد غیر انسانی و بهره‌جویانه دنیای جدید به زن را بازگو می‌کند.
رساله‌ای است در بیان دلایل جهاد و انواع آن در اسلام و مسایل و احکام مربوط به آن. نویسنده، کتاب را با طرح معنا و مفهوم جهاد و انگیزه‌های فریضه جهاد در اسلام براساس آیات قرآن، آغاز می‌کند. در ادامه، به احکام باغیان و شورشگران و چگونگی برخورد با آنها در کشورهای اسلامی پرداخته و احادیث منقول از پیامبر گرامی اسلام را در این مورد نقل و تشریح می‌کند. مسایل پس از جنگ و جهاد در اسلام و وظایف مربوط به هرکدام، موضوع فصل‌های بعدی کتاب است که احکام جزیه و صلح و خراج به تفصیل در آنها بازگو شده است. بخش پایانی کتاب، نگاهی است به احکام و روایات مربوط به مسابقه و تیراندازی.
بیان احکام و شرایط واجبات و مستحباتی است که در باره مسلمان متوفی انجام می‌گیرد. این اثر، مجموعه 148 فتوا و استفتاء از مراجع برجسته دینی عربستان است که در قالب هفت فصل/ موضوع در اختیار خوانندگان قرار گرفته است. نویسنده در مقدمه کتاب، با اشاره به روی‌گرداندن مردم از تحصیل علم و مشغولیت به دنیا، آنان را در احکام اموات، از روش و سنت پیامبر دور می‌بیند؛ لذا کوشیده تا با جمع‌آوری مسایل مبتلا به مسلمین، در پاسخ به آنها اهتمام نماید. فصل نخست، فتاوای مربوط به احتضار و جان باختن مؤمن است و در فصل دوم، به پرسش‌هایی درباره غسل و کفن‌کردن میت پاسخ داده شده است. فصل سوم به کیفیت برگزاری نماز میت و فصل چهارم به فتاوای دفن و توابع آن اختصاص دارد. زیارت مزار مردگان، نحوه عزاداری و سوگواری برای متوفی و فتاوی مربوط به زنِ شوهر مُرده موضوع فصل‌های پنجم تا هفتم کتاب است.
بیان دیدگاه اسلام درباره موسیقی و آواز و احکام مرتبط با آنهاست. نویسنده، استفاده از موسیقی و آوازخوانی را بزرگ‌ترین دستاویز شیطان برای گمراهی انسان‌ها و دورکردن از راه خدا می‌داند؛ زیرا ساز و آواز، ایمان را از دل‌های می‌رهاند و تمامی اعضا جوارح انسان از پیروی اوامر الهی دست برمی‌دارند. لذا با توجه به فراگیرشدن موسیقی در کشورهای اسلامی، او می‌کوشد تا خطرات آن را گوشزد نموده و احکام آن را از دیدگاه قرآن کریم، سنت رسول اللهr و اقوال علمای ربانیِ دین، مورد بحث و بررسی قرار دهد. این اثر در دو باب به خواننده عرضه می‌گردد: باب اول به آواز خوانی و انواع آن می‌پردازد که شامل دو فصل می‌باشد: انواع آوازها و سرودهای جایز و مباح، و اقسام سرودهای غنایی و حرام. باب دوم کتاب به دلایلی پرداخته است که به خاطر آنها، ساز و آواز تحریم می‌شوند. این باب دارای پنج فصل است: فصل نخست دیدگاه قرآن مجید را نسبت به ساز و موسیقی و علت حُرمت آن بازگو می‌کند. فصل آتی، به گفتار نورانی رسول اکرم درباره موسیقی و آوازخوانی اختصاص دارد. نویسنده در فصل سوم، سخنان اصحاب و تابعین را در تحریم موسیقی و آوازخوانی نقل می‌کند و در فصل بعد، به آراء و اندیشه‌های مذاهب چهارگانه اهل سنت در مورد حرمت موسیقی می‌پردازد. فصل پایانی کتاب، دلایلی است بر اثبات این که موسیقی به اجماعِ امت اسلام، حرام است.
آداب، روش و احکام قسم‌خوردن و نذرکردنِ در سنت اسلام است. از آنجا که قسم‌خوردن و نذرکردن در دین اسلام دارای اهمیت زیادی است و تبدیل به پدیده اجتماعی رایجی در تمام جوامع اسلامی شده است، نویسنده این کتاب را با هدف آگاهی بخشیدن به مسلمانان درباره روش‌هایِ صحیح این امور و احکام مربوط به آنها نگاشته است. او بحث با را بیان معنای یمین (سوگند) و ترکیبات معنایی آن آغاز می‌کند و در ادامه به توضیح درباره سوگندِ واجب، مندوب، حرام، مکروه و مُباح می‌پردازد. او سپس به انواع سوگندهای قرآنی و مفهوم و کاربرد آنها اشاره کرده و شرایط و ویژگی‌های محلوفٌ علیه (آنچه که بر آن سوگند می‌خورند) را بیان می‌کند. بحث فقهی و شرعی سوگندها، موضوعی است که در ادامه آمده است و در آن مباحث ذیل مطرح می‌شود: سوگند منعقد شده و احکام آن، انواع کفارة شکستن سوگند، لغوِ سوگند و شرایط آن و احکام مربوط به سوگند دروغ. بخش دوم کتاب به نذر و اقسام آن اختصاص دارد. در این بخش، نویسنده ضمن تعریف نذر و شروطِ آن، به خصوصیات لازم برای شخص نذرکننده، صیغه و لفظِ نذر و شرایطِ منذور (چیزی که نذر شده است) پرداخته است. بیان احکام نذرهای نُه‌گانه و نذری که بر عُهده میت است، موضوعات فصل‌های پایانی کتاب است.
راه‌های کاستن خطا و سهو در نماز و احکام مربوط به سجدة سهو و کیفیت آن است. نویسنده با اشاره به بی‌خبری بسیاری از نمازگزاران از چگونگی جبران خطاها و اشتباه‌های ادای فریضة نماز، هدف خود را از نگارش این اثر، کمک به مؤمنین در انجام صحیح وظایف دینی، به ویژه واجب‌ترینِ آنها، یعنی نماز، عنوان کرده است. کتاب شامل سه بخش است: بخش اول به بررسیِ موضوع مهم خشوع در برابر خداوند متعال و موانع دسترسی آن پرداخته است؛ زیرا خشوع، جدای از این که موجب ثواب قُرب الهی است، باعث می‌شود تا اشتباهات نمازگزار نیز به حد اقل برسد. این بخش ، مقدمه‌ای است که توسط مترجم نوشته و به کتاب اضافه شده است. قسمت دوم کتاب، که همان متن اصلی می‌باشد، احکام سجده سهو را به طور مفصل بیان می‌کند. وی در این بخش، ابتدا به انواع شک‌ها و نقص‌هایِ نماز (نقص در ارکان، واجبات و سنت‌ها) پرداخته و سپس در بحث مبسوطی، روایات صحیح نبوی و فتاوای مجتهدین طراز اول اهل سنت را در مورد مسایل مختلف سهو در نماز بیان می‌کند.
اسلام و غرب (ابوالحسن علی حسنی ندوی – ترجمه: اصغر علی مبارکی) متن سخنرانی نویسنده در دانشگاه آکسفورد انگلستان در معرفی عقاید و ارزش‌های اسلامی و چگونگی آشنایی جهان غرب با آموزه‌های اصیل اسلام است. در این سخنرانی، که به مناسب افتتاح مرکز مطالعات اسلامی دانشگاه آکسفورد در جمع اسلام‌شناسان غربی و دانشمندان مسلمان ایراد شد، نویسنده علاوه بر تشریح اساسی‌ترین باورهای دینیِ اسلام، موانع مُفاهمة اسلام و غرب را معرفی کرده و راهکارهایی را برای آشنایی بهتر و بیشتر دانشمندان و دانشجویان غربی با تعالیم حیاتبخش اسلام ارائه می‌دهد. وی ضرورتِ اهتمام غیر مسلمانان را نسبت به فهم اسلام از طریق سرچشمه‌های اصلی آن، شرح داده و بر شناخت ویژگی‌های منحصر به فردِ اسلام که آن را در مقام برتری نسبت به سایر ادیان قرار داده است، تأکید می‌کند و دلایل کوتاهیِ مسلمانان را در بسط و گسترش پیام اسلام در کشورهای غربی – به ویژه انگلستان – برمی‌شمارد.
فقه روزه (محمد محمود اوزی) بیان فضایل و اعمال شایسته ماه مبارک رمضان است. نویسنده در آغاز حکم روزه در اسلام را بیان کرده و آنگاه به فضایل ماه مبارک رمضان می‌پردازد. وی پس از بیان فضیلت روزه ماه رمضان، به ارزش‌های قیام و نماز تراویح اشاره کرده و اعمالی را که شایسته است در این ماه انجام شود، برمی شمارد. در پایان، به برخی از مسائل و شبهات روزه‌داری پاسخ گفته و اذکار مستحب و توصیه شده برای این ماه را نقل می‌کند.
بیان احکام شرعی اسلام در مورد بیماران در حال مرگ، افراد متوفی و نحوه خاکسپاری و گرامیداشت آنهاست. یکی از زمینه‌هایی که برخی از مسلمانان در آن بدعت فراوان وارد کرده و از سنت رسول خدا فاصله گرفته‌اند. تشییع و تدفین و عزاداری برای مردگان است. نویسنده در این اثر، سنت حسنه پیامبر اکرم را در این باره بیان کرده است تا راهنمای جاوید مسلمین و زمینه بازگشت آن به راه حق باشد. وی با استفاده از احادیث مستند و صحیح پیامبر رحمت، سنت ایشان را در مورد عیادت، وصیت، غُسل، تشییع و دفن در 22 مقوله و موضوع دسته‌بندی کرده و برای هریک توضیحات کاملی ارائه نموده و احادیث پیامبر را در آن موردِ خاص ذکر کرده است. برخی از دیگر موضوعات عبارتند از: تلقین شخص در حال مرگ، محرّماتِ خویشاوندانِ متوفی، احکام غسل و تکفین و تشییع، کیفیت نماز میت، زیارت قبور، برگزاری مراسم کنار قبر، سفر به قصد زیارتِ قبور و چراغانی قبرها.
بیان استنباط‌های فقهی و احکامی است که امام شافعی از آیات قرآن کریم فرا گرفته است. این اثر که مجموعه بیانات محمد بن ادریس شافعی - از علمای برجسته اهل سنت در قرن سوم هجری- است توسط احمد بن حسین بیهقی نیشابوری (صاحب سنن الکبری) از روی نسخه‌ها و روایات رسیده از امام شافعی، جمع‌آوری شده است، وی مطالب را به واسطه سه راوی از شافعی نقل می‌کند. کتاب با بحث درباره راه‌های شناخت خدا و دلایل نبوت حضرت محمدr آغاز می‌شود و با شرح دیدگاه شافعی در مورد طهارت و نمازهای گوناگون ادامه می‌یابد. تفسیر شافعی از احکام زکات، روزه، حج، معاملات، وصایا و چگونگی تقسیم غنایم و صدقات از جمله مباحثی است که در ادامه می‌آید. بحث در احکام نکاح، طلاق، رضاع، قتال و ارتداد، جلد اول کتاب را به پایان می‌برد. جلد دوم این اثر، با بحث مبسوطی در احکام جهاد و مصادیق وجوب آغاز می‌شود. احکام صید و ذبح و طعام و شراب، قسم و نذر، قشا و شهادات و قرعه و کتابت در این جلد به تفصیل بیان می‌شود.
1